Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Ερώτημα: Ποια είναι η σχέση της Τέχνης με την Ψυχανάλυση;


 

Ξεκινάμε από το πασιφανές... και η Τέχνη και η Ψυχανάλυση παρόλες τις διαφορές τους ασχολούνται με αυτό που ονομάζουμε Ψυχή δηλαδή με το Ασυνείδητο με λίγα λόγια . Αν μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι Ψυχή είναι το Ασυνείδητο . Δηλαδή για να είναι κάποιος Kαλλιτέχνης όπως και για να είναι κάποιος Ψυχαναλυτής αυτό προυποθέτει στο ότι πιστεύει στο Α- συνειδητό η έστω στο Φρουδικό Υποσυνειδητό . Προυποθέτει στο ότι τουλάχιστον υποψιάζεται ότι υπάρχει κάτι πέρα από την συνείδηση , κάτι πέρα από το Εγώ . Για μένα δεν νοείται Τέχνη εαν δεν υπάρχει αυτή η ασυνείδητη διάσταση γιατί αλλιώς είμαστε, όσοι δημιουργούμε τεχνίτες. Δεν νοείται Τεχνη χωρίς αυτή την επιπρόσθετη ανοίκεια διάσταση . Το Ασυνείδητο είναι μη Οικείο . Είναι κάτι το οποίο δεν κατέχουμε και δουλειά μας είναι να το γνωρίσουμε . Όσο περισσότερο μπορούμε .Γιατί το Ασυνείδητο δεν είναι ακριβώς κάτι που θέλει να γίνει γνώριμο . Και αυτό δεν είναι εύκολη υπόθεση . Κατ' aκρίβεια είναι κάτι πολύ δύσκολο . Και συνεχίζουμε στις δυσκολότερες διαφορές . Ο Καλλιτέχνης αυτο-ψυχαναλύεται .Ο Ψυχαναλυτής δεν αυτο-ψυχαναλύεται εκτός και εαν είναι ο Φρούντ που δεν είναι . Δεν αυτο-ψυχαναλύεται γιατί σαν άνθρωποι ,που είμαστε ,είμαστε κάτοχοι φαντασιώσεων και κάτοχοι συμπλεγμάτων που μόνο σε προσωπική ανάλυση μπροστά από κάποιον αναλυτή ο οποίος έχει και ο ίδιος ( εκτος και πάλι εαν είναι ο Φρούντ ) αναλυθεί μπορούμε να αρχίσουμε σιγά σιγά να έχουμε επίγνωση αυτού που λέμε πραγματικότητα . Στην Τέχνη οι φαντασιώσεις ειναι θεμιτές , η πραγματικότητα δεν είναι - στην Ψυχανάλυση είναι αυτό που θα πρέπει να αναγνωρίσουμε πως έχουμε . Φτάνει η υποψία των Φαντασιώσεων μας στο να καθορίσει κάποιον ως Ψυχαναλυτή ? Όχι .. Αλλά βρίσκεται όμως σε ένα καλό δρόμο προς τα εκεί .  
Ο Καλλιτέχνης μιλάει μέσω του έργου του το οποίο διαχωρίζεται από τον ίδιο και αποτελεί το Αντικείμενο της δημιουργίας .Όποιος ταυτίζει τον Καλλιτέχνη με το έργο του είναι για μένα αφελής . Ο Ψυχαναλυτής χρησιμοποιεί τον Λόγο και λειτουργεί ο ίδιος ως καθρέπτης για το Ασυνείδητο του αναλυόμενου . Ο Ψυχαναλυτής δεν μιλάει . Το Ασυνείδητο είναι που μιλάει . Ο Ψυχαναλυτής δεν είναι ο Γλύπτης της Ψυχής .. Ο Ψυχαναλυτής έχει ο ίδιος αντιμετωπίσει το δικό του Ασυνείδητο , το Ασυνειδήτο όμως  του ίδιου του Αναλυόμενου είναι που παίρνει τον ρόλο ενός γλύπτη εντός της Ψυχής του . Ο Καλλιτέχνης είναι υποκείμενο ο Αναλυτής δεν είναι υποκείμενο στην διαδικασία της ανάλυσης . Μεταξύ του έργου Τέχνης και του θεατή υπάρχουν 3 Εγώ . Αυτο του Καλλιτέχνη , το Έργο και αυτό του Θεατή . Στην ανάλυση υπάρχει ένα Εγω αυτό του αναλυόμενου . Η Σημαντικοτερη διαφορά είναι αυτή της εστίασης . Στο έργο Τέχνης όταν το δημιουργεί ο Καλλιτέχνης ανοίγει ψυχικά προς τα μέσα .Ο Καλλιτέχνης όταν δημιουργεί είναι στην πραγματικότητα έρμαιο όλων των Αρχετύπων που εκφράζονται μέσω αυτου .Η αλλιώς με διαφορετικά λόγια όταν δημιουργούμε οι Καλλιτέχνες αυτό που γίνεται στην πραγματικότητα είναι σιγά σιγά να μπαίνουν μέσα στο έργο μας άγνωστα στοιχεία ανοίκεια προς εμάς που ακόμα και εμείς οι ίδιοι που κάναμε τα έργα δεν ξέρουμε πως προέκυψαν . Η γωνία εστίασης προς τα μέσα είναι αμβλεία , Είναι 360 μοίρες . Η γωνία αυτή στροβιλίζεται προς όλες τις κατευθύνεις άχρονα και άτοπα . Ο Ψυχαναλυτής ανοίγει προς τα έξω και όχι προς τα μέσα και η γωνία εστίασης είναι οξεία . Αλλοίμονο εαν ήταν αμβλεία . Αυτό δίνει και την γείωση στην διαδικασία .Δηλαδη αυτο δίνει τον Νόμο στην ανάλυση . Ο Νόμος είναι που περιχαρακώνει και προστατεύει το Ψυχαναλυτικό Όργανο και Περιβάλλον .  
 
 
ΜΑΡΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ 

Απόφοιτος Ιατρικής , Ζωγράφος , Ερευνήτρια